Nowotwory przewodu pokarmowego wg. Swiatowej Organizacji Zdrowia stanowią poważne zagrożenie zdrowia publicznego. Najnowsze dane Krajowego Rejestru Nowotworów z 2015 roku pokazują, że na ten rodzaj nowotworów zachorowało ponad 30.000 Polaków, w tym aż 18.500 na raka jelita grubego. Za główną przyczynę wzrostu zachorowań uznaje się postępujący proces starzenia się społeczeństwa. Choroby te dotykają bowiem głównie ludzi starszych. Niepokojący może jednak okazać się fakt, że nowotwory przewodu pokarmowego, a zwłaszcza rak jelita grubego zaczynają dotyczyć także osób młodszych. Według Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego, w latach 1995-2013 o 22% wzrosła w USA zachorowalność na ten typ nowotworów u osób przed 50 rokiem życia. Nie bez znaczenia pozostają także inne czynniki predysponujące, takie jak dieta, ograniczona aktywność fizyczna, zanieczyszczenie środowiska czy palenie tytoniu. Pojawiają się również doniesienia na temat istotnej roli mikrobiomu jelitowego w rozwoju nowotworów przewodu pokarmowego. Inne nowotwory przewodu pokarmowego występują rzadziej niż rak jelita grubego, ale cechuje je zdecydowanie wyższa śmiertelność, tak jest chociażby w przypadku raka trzustki. Obecnie w przypadku takich zmian nowotworowych jedynie interwencja chirurgiczna w określonym stadium choroby stanowi sposób leczenia, który może zapewnić szanse na przeżycie. Niestety wśród grupy pacjentów ; , u których występują rozległe przerzuty lub zaawansowana progresja nowotworu całkowita resekcja chirurgiczna nie zawsze jest możliwa, a dostępne formy terapii poza chirurgicznej także okazują się być nieefektywne. W walce z nowotworami szczególnie duże nadzieje budzi dokładne poznanie mechanizmów związanych z programowaną śmiercią komórkową. Uważa się bowiem, że miarą skuteczności terapii przeciwnowotworowej jest zahamowanie procesu proliferacji a przede wszystkim zdolność indukcji w komórkach rakowych procesu apoptozy. Dlatego też lepsze zrozumienie mechanizmów molekularnych i szlaków sygnalizacyjnych wpływających na apoptozę może prowadzić do stworzenia racjonalnej antyrakowej strategii, która przyczyni się do skutecznego leczenia chorych na nowotwory w przyszłości. Celem badań stanowiących przedmiot rozprawy doktorskiej było określenie wpływu gastryny oraz nie amidowanych peptydów gastryny na interakcje pomiędzy receptorami jądrowymi PPARy oraz szlakiem sygnalizacji komórkowej WNT/Pkatenina w modelach in vitro nowotworów przewodu pokarmowego. Badania prowadzono m vitro na wybranych liniach komórkowych (PANC-1, OE-33) wywodzących się z nowotworów przewodu pokarmowego. Badano efekt troficzny działania gastryny i prekursorów gastryny na wybrane linie komórkowe, przy pomocy testu MTT. Dalsze eksperymenty prowadzono pod kątem oceny wpływu działania gastryny i prekursorów gastr ; yny na interakcje pomiędzy receptorami jądrowymi PP ARy a szlakiem sygnalizacji komórkowej WNT/p-katenina. Do analiz prowadzonych na poz10m1e białek wykorzystano techniki immunoblotingu. Zaobserwowano, że gastryna oraz Gly-gastryna w określonym stężeniu 1 o·6 i 1 o-s [M] wykazuje działanie troficzne, i ma wpływ na białko P-kateninę oraz aktywność receptorów PPARy. Wzrost ekspresji P-kateniny może mieć wpływ na aktywność receptora jądrowego PPARy, jednakże efekt ten był zauważalny tylko w linii komórkowej PANC-1. Z kolei w linii komórkowej OE-33 zaobserwowano że indukcja białka P-kateniny osłabia aktywność receptora PPARy. Uzyskane wyniki potwierdzają tezę, że w przypadku części nowotworów przewodu pokarmowego obserwujemy spadek aktywności PP ARy przy jednoczesnym wzroście aktywności szlaku WNT- P-kateniny na skutek działania prekursorami gastryny. Wzrost aktywności szlaku WNT- P-kateniny sprzyja hamowaniu procesu apoptozy poprzez wzrost ekspresji białka P-kateniny w badanych liniach komórek nowotworowych.
onkologia ; choroby układu trawiennego ; biochemia
Rada Dyscypliny Nauki medyczne
8 kwi 2024
26 sty 2022
5
0
http://dl.cm-uj.krakow.pl:8080/publication/4460
Nazwa wydania | Data |
---|---|
ZB-132971 | 8 kwi 2024 |
Olechowska-Jarząb, Aldona
Abdel-Kader, Rania.
Ostrowska, Barbara
Krzykowska-Petitjean, Katarzyna
Gonet-Surówka, Agnieszka
Żerek, Bartłomiej
Bentke-Imiolek, Anna