Title:

Ocena diagnostycznej i rokowniczej wartości angiopoetyny 2 (Ang-2) i lipokaliny neutrofilowej związanej z żelatynazą (NGAL) jako markerów przebiegu i powikłań ostrego zapalenia trzustki we wczesnej fazie rozwoju choroby

Author:

Sporek, Mateusz

Subject:

ostre zapalenie trzustki ; NGAL ; Ang-2

Abstract:

Mimo intensywnych badań, prognozowanie i wczesne rozpoznanie ciężkich postaci ostrego zapalenia trzustki (OZT) stanowi wciąż poważne wyzwanie. W codziennej praktyce klinicznej niezastąpiona jest wnikliwa obserwacja i ocena stanu pacjentów przez lekarza prowadzącego. Rutynowo wspierana przez zaawansowaną, coraz szerzej dostępną diagnostykę obrazową, wykorzystywanie skal prognostycznych (skala Ransona, Glasgow, APACHE II, BISAP) oraz oznaczeń uznanych markerów laboratoryjnych, związanych głównie ze stanem zapalnym tj. białko C-reaktywne, czy prokalcytonina. Celem rozprawy doktorskiej była ocena przydatności oznaczania nowych biomarkerów w przewidywaniu ciężkiego oraz powikłanego przebiegu OZT. Przeprowadzona została analiza związków pomiędzy stężeniami lipokaliny związanej z żelatynową neutrofilową (NGAL) w surowicy i w moczu, angiopoetyny-2 (Ang-2) i wybranych mikroRNA w surowicy oraz ciężkością przebiegu OZT we wczesnej fazie rozwoju choroby. W szczególności podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania:1. Czy stężenia Ang-2 i NGAL w surowicy (sNGAL) oraz NGAL w moczu (uNGAL) wzrastają we wczesnej fazie przebiegu OZT.2. Jaka jest dynamika zmian analizowanych markerów u chorych z ciężką postacią choroby w porównaniu do innych wczesnych markerów zapalnych?3. Czy stężenia Ang-2, uNGAL i sNGAL pozwalają na wczesne prognozowanie ciężkości OZT i rozwoju powikłań narządowych2w przebiegu tej choroby? W szczególności, czy pomiary uNGAL oraz Ang-2 są użyteczne w rozpoznaniu ostrego uszkodzenia nerek (AKI), jako powikłania OZT?4. Czy oznaczanie mikroRNA jest przydatne we wczesnej ocenie ciężkości OZT? ; Rozprawa doktorska oparta jest o monotematyczny cykl artykułów, na który składają się 4 prace oryginalne i 1 praca poglądowa o łącznej wartości IF=6,073 oraz 85 pkt. MNiSW.W przypadku prac poświęconych pomiarom sNGAL i uNGAL oraz Ang-2 w surowicy grupę badaną stanowiło 65 chorych z rozpoznaniem OZT hospitalizowanych i leczonych w Oddziale Chirurgicznym Szpitala Rejonowego w Suchej Beskidzkiej. W publikacji poświęconej mikroRNA badanie przeprowadzono łącznie u 88 pacjentów, w tym 65 leczonych w Oddziale Chirurgicznym Szpitala Rejonowego w Suchej Beskidzkiej oraz 23 chorych hospitalizowanych w Oddziale Klinicznym Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.Charakterystyka prac wchodzących w skład rozprawy doktorskiej:Artykuł numer 1 opublikowany w Przeglądzie Lekarskim 2015;72(5):1-5 jest wstępem do rozprawy doktorskiej, wprowadzającym w problematykę OZT, w którym szczegółowo opisane zostały definicje, skale prognostyczne i markery laboratoryjne użyteczne we wczesnej fazie rozwoju choroby. Podano również podstawowe dane z piśmiennictwa światowego dotyczące badanych w niniejszej pracy doktorskiej biomarkerów (NGAL, Ang-2).Artykuł numer 2 opublikowany w Mediators of Inflammation (Doi: 10.1155/2016/5780903) ocenia użyteczność angiopoetyny-2 (Ang-2) w prognozowaniu ciężkości OZT i diagnozowaniu wczesnych powikłań OZT, w szczególności ostrego uszkodzenia nerek (AKI wg KDIGO) i niewydolności nerek rozpoznawanej zgodnie ze skalą Marshalla. Opisano także korelacje Ang-2 z wybranymi wskaźnikami laboratoryjnymi stosowanymi w monitorowaniu przebiegu OZT, w tym z markerami funkcji nerek.Artykuł numer 3 opublikowany w Folia Medica Cracoviensia 2016; 56(2) dotyczy użyteczności diagnostycznej sNGAL w rozpoznawaniu ciężkiego przebiegu OZT we wczesnej fazie choroby. W pracy pokazano jak zmienia się stężenie sNGAL u pacjentów w zależności od stopnia ciężkości choroby, przedstawiono korelacje z punktacją w skali BISAP i wybranymi markerami stanu zapalnego oraz oceniono wartość diagnostyczną sNGAL.Artykuł numer 4 opublikowany w Folia Medica Cracoviensia 2016; 56(1): 13-25 porównuje wartość oznaczeń NGAL w moczu i w surowicy u pacjentów z OZT we wczesnej fazie choroby. W szczególności oceniono użyteczność tych oznaczeń w przewidywaniu rozwoju AKI w przebiegu OZT. Oceniono także korelacje między uNGAL i sNGAL, a wskaźnikami funkcji nerek (mocznik, kreatynina, albuminuria). ; Artykuł numer 5 opublikowany w Pancreatology 2015; 15: 344-351 poświęcony jest analizie stężeń wybranych mikroRNA, które w dostępnym piśmiennictwie były wiązane z uszkodzeniem trzustki, wątroby oraz śródbłonka, u pacjentów we wczesnej fazie OZT. W3szczególności oceniano związek surowiczych stężeń mikroRNA pochodzenia śródbłonkowego (has-mir-126 i 551b-5p) z ciężkością OZT.Przedstawiona rozprawa doktorska miała na celu ocenę wartości diagnostycznej i rokowniczej angiopoetyny-2 i NGAL jako markerów przebiegu i powikłań OZT we wczesnej fazie rozwoju choroby (pierwsze 72 godziny). Mimo intensywnych badań nad patomechanizmem OZT i prowadzonych od wielu lat poszukiwań optymalnych markerów ciężkości przebiegu choroby, wyniki uzyskane przez autora stanowią oryginalny i unikatowy sposób ujęcia zagadnienia. Badania stężenia Ang-2 i mikroRNA w surowicy chorych we wczesnej fazie OZT zostały przeprowadzone po raz pierwszy w populacji polskiej i dostarczyły nowych informacji na temat zakresów oraz dynamiki zmian stężeń tych markerów w przebiegu OZT o różnym stopniu ciężkości. Z kolei obserwacje dotyczące sNGAL i uNGAL potwierdzają doniesienia innych autorów. Jednocześnie przeprowadzona ocena użyteczności diagnostycznej tych oznaczeń umożliwia lepsze wykorzystanie ich w praktyce klinicznej. W szczególności dotyczy to uNGAL, jako rutynowo dostępnego badania laboratoryjnego. Przedstawione badania przyczyniają się do uzupełnienia danych klinicznych o dodatkowe narzędzie diagnostyczne już na etapie wczesnego kwalifikowania chorych do właściwej pod względem ciężkości przebiegu grupy. W przyszłości może to być pomocne w tworzeniu odpowiedniej strategii leczniczej, podyktowanej znacznie gorszym rokowaniem w grupie pacjentów o ciężkim przebiegu OZT. Otrzymane wyniki skłaniają do dalszych badań na większej grupie pacjentów.

Place of publishing:

Kraków

Level of degree:

2 - studia doktoranckie

Degree discipline:

choroby układu trawiennego

Degree grantor:

Uniwersytet Jagielloński. Collegium Medicum. Wydział Lekarski.

Promoter:

Beata Kuśnierz-Cabała

Date:

2016

Date issued:

2016

Type:

Praca doktorska

Format:

application/pdf

Call number:

ZB-126422

ControlNumberVIRTUA:

click here to follow the link

Language:

pol ; eng

Access rights:

tylko w bibliotece

Location of original object:

Biblioteka Medyczna Uniwersytetu Jagiellońskiego- Collegium Medicum

×

Citation

Citation style: